Buiten de lijntjes

“Ik kleurde niet alleen keurig binnen de lijntjes, maar had als kind ook de stille wens om alle mensen van de wereld te leren kennen. Met dat ik opgroeide en de onmogelijkheid van deze wens inzag, bleef ik mijn nieuwsgierigheid naar ‘de mens’ behouden. Ik had en heb een diep verlangen om te snappen wie wij zijn om daarmee iets van ons bestaan te doorgronden. Dat mysterieuze bestaan dat mij tot op de dag van vandaag voor grote vraagtekens stelt. Het beroep van Humanistisch geestelijk verzorger schept ruimte voor deze levensvragen en maakt dat ik in de bajes gedetineerden een plek kan bieden waar vrijuit en in vertrouwen gepraat kan worden. Het ‘goede gesprek’ waar, omringd door beton en tralies, pantsers kunnen worden afgelegd, façades worden opgelicht en muren neergehaald. Ik raak regelmatig ontroert door de schoonheid van dit oprechte menselijk contact en zonder ook maar iets te vergoelijken, wilde ik die mens achter het delict een stem geven. Dit om een genuanceerder beeld te geven en aan te geven dat het altijd zaak is te zoeken naar de oorzaak van probleemgedrag. 

Los van de impact van de coronacrisis stond deze verhalenserie in het teken van de vraag wat heeft gemaakt dat gedetineerden ontspoorden. Was het een weloverwogen keuze of wordt het delict gekenmerkt door overmacht? Als Humanist zou ik graag willen geloven dat wij mensen autonoom handelende wezens zijn, maar in de verhalen kun je lezen hoe de gedetineerden vaak ook geleefd werden door ingesleten patronen. Dat er doelbewust, maar zeker ook vanuit een bepaald onvermogen buiten de lijntjes werd gekleurd. Als deze serie mij iets duidelijk heeft gemaakt dan is het wel het belang van reflectie op het levensverhaal. Dit zodat gedetineerden niet enkel meegesleurd worden door de grillen van het leven richting strafsysteem, maar de bajes een plek is waar gewerkt kan worden aan zelfinzicht. Dat het woord bajes is afgeleid van het Hebreeuwse woord ‘beit’ dat huis of thuis betekent, krijgt dan een hele andere betekenis: een tijdelijk (t)huis is waar je hernieuwd inzicht op kunt doen om een andere koers te gaan varen?

Met dat de coronamaatregelen versoepelen en de crisis voorlopig achter ons lijkt te liggen, sluit ik deze verhalenserie af. De verhalen en de foto’s gaan gebundeld worden en mocht je interesse in een exemplaar hebben, dan hoor ik dat graag. Na de zomervakantie ben ik van plan een nieuwe verhalenserie te posten waarin gedetineerden antwoord geven op de vraag wat hen drijft en waar zij in geloven. Daarnaast heb ik de eerste stappen gezet richting een verhalenserie over ‘Vrouwen in Israël’, interviews met vrouwen die ik gedurende de 12 jaar dat ik in Israël woonde, heb leren kennen. Vrouwen met verschillende etnische en religieus-politieke achtergronden die aan de hand van hun persoonlijke verhaal de bredere context van het leven in het Midden-Oosten schetsen. Ik hoop dat jullie de verhalen blijven volgen! Nu eerst vakantie en daarna graag tot ziens.

PS: Mijn bijzondere dank gaat uit naar Monica, Peter en René!